]
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8812020472طيبي در گفتگوي مشروح با فارس خبر داد:
موفقيت ايران در طراحي هواپيماي استراتژيك خورشيديخبرگزاري فارس: رئيس جهاد دانشگاهي از موفقيت ايران در طراحي هواپيماي استراتژيك خورشيدي ارتفاع بالا، به عنوان دومين كشور دستپيدا كننده به اين دانش در جهان خبر داد.
بهگزارش خبرنگار حوزه دانشگاه خبرگزاري فارس، از سال 85 اخبار متعددي پيرامون ساخت و طراحي هواپيما خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا در كشور مطرح شد، اين پروژه بعد از اختصاص بودجه مشخص در سال 85 به جهاد دانشگاهي محول شد.
پيرامون مراحل مختلف و سرانجام اين پروژه و همچنين ساير فعاليتهاي جهاد دانشگاهي، در آخرين روزهاي رياست دوره گذشته اين نهاد انقلابي، به گفتگو با حميدرضا طيبي رياست جهاد دانشگاهي پرداختهايم كه متن كامل اين گفتگو به شرح ذيل است:
* فارس: آقاي دكتر! موضوع اصلي بحث ما به پروژه هواپيماي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا اختصاص دارد، لطفا يك توضيح مختصري درباره اين پروژه و جزئيات آن بدهيد.
- طيبي: پروژه ساخت هواپيماي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا، بعد از طرح هواپيماي نيروي انساني مطرح شد، در دنيا يك مسابقهاي با عنوان هواپيماي نيروي انساني برگزار مي شود، در اين هواپيماي نيروي انساني (HPA)، يك قهرمان دوچرخه سواري در آن مينشيند و با پازدن هواپيما را از روي زمين بلند ميكند و با آن ميتواند پرواز كند، اين هواپيما بالي به طول 32 متر دارد و با توجه به اينكه طول بال اين هواپيما فوقالعاده بلند است، قبل از پرواز چند نفر بالها را نگه ميدارد كه با زمين برخورد نكند. اين افراد هنگام شروع حركت بايد با هواپيما بدوند تا جلوي برخورد بالهاي هواپيما با زمين و آسيبهاي احتمالي را بگيرند و اين كار تا زماني ادامه مييابد كه هواپيما سرعت لازم براي بلند شدن از سطح زمين را پيدا كند.
* فارس: علت ساخت اين هواپيما چيست؟
- طيبي: علت ساخت اين هواپيما دستيابي به تكنولوژي ساخت هواپيماهاي فوق سبك است و كامپوزيتهايي كه ميتوان با اين بدنه فوق سبك ساخت.
* فارس: اين كار تا كنون در دنيا تجربه شده است؟
- طيبي: اين حركت در دنيا تنها يك بار توسط تيم دانشجويي MIT در سال 1988 با موفقيت انجام شده است و بعد از آن ديگر كسي نتوانسته آن را انجام دهد، تعدادي از دانشجويان تيم روباتيك دانشگاه صنعتي شريف در سال 1377 حائز رتبهاي ميشوند و بعد از آن نزد آقاي خاتمي ميروند و از وي درخواست ميكنند كه به ما 10 ميليون تومان پول بدهيد تا روي طراحي اين هواپيما نيروي انساني فعاليت كنيم و آقاي خاتمي هم در سال 1378، 7 ميليون تومان به آنها ميدهد كه اين كار را آغاز كنند. البته بعدا قرار شد كه همين تيم دانشجويي، بودجه بيشتري دريافت كند كه چون امكان اختصاص بودجه به صورت مستقيم به آنها وجود نداشت، قرار شد زير نظر جهاد دانشگاهي فعاليت كنند و جهاد دانشگاهي دانشگاه شريف نيز محل فعاليت اين گروه باشد. در همين راستا اين دانشجويان در جهاد دانشگاهي شريف مشغول به كار ميشوند ولي بعدا دچار مشكلاتي بين خودشان شدند كه برخي از آنها رفتند و تعدادي هم باقي ماندند و با سازماندهي مجدد جهاددانشگاهي كارشان را ادامه دادند.
* فارس: آقاي دكتر! سرانجام اين پروژه هواپيمايي چه شد؟
- طيبي: پروژه هواپيماي نيروي انساني در اجرا با مشكلاتي مواجه شد و يك بار هم تمام فعاليتها و مدارك اين گروه در سايتي كه در اختيار آنها گذاشته شده بود، آتش گرفت و سوخت. با حمايت مالي جهاددانشگاهي در نهايت اين هواپيما ساخته شد اما در حين شروع پرواز يكي از افراد كه بال را نگه داشته بود زمين ميخورد و بال هواپيما با زمين برخورد كرده و شكست و اينچنين پروژه دچار توقف شد. جهاد دانشگاهي حدود 100 ميليون براي اين پروژه خرج اضافي كرد، يعني 370 ميليون هزينه شده بود و 100 ميليون هم جهاد دانشگاهي خرج كرد كه در مجموع به 470 ميليون رسيد ولي بيش از اين مقدار توانايي كمك مالي نداشتيم، در هر صورت از نظر ما با كاري كه انجام شده بود، دانش ساخت اين هواپيما و تكنولوژي ساخت بال فوق سبك بدست آمده بود، ولي چون ديگر بودجه نداشتيم و اين طرح در همين مرحله متوقف شد.
* فارس: طرح در چه سالي طرح متوقف شد؟
- طيبي: طرح در سال 78 شروع شد و در سال 83-84 متوقف شد. تمام اين ماجرا مربوط به قبل از شروع طرح هواپيماي خورشيدي است. در خصوص هواپيماي نيروي انساني چون دانش را به دست آورده بوديم از نظر ما كار تمام شده بود و آن را با 7 اختراع ثبت كرديم.
* فارس: يعني كار در مرحله تست متوقف شد؟
- طيبي: بله، زماني كه كار براي تست اوليه آماده بود همانطور كه گفتم يكي از افراد زمين خورد و بال هواپيما آسيب ديد، البته تا همين مرحله تست هم كار زيادي انجام شده بود و حدود 470 ميليون براي آن هزينه شده بود ولي به هر حال كار متوقف شد، چون ما بودجه لازم براي ادامه طرح را نداشتيم، منتها تمام مراحل كسب دانش فني مستند سازي و حتي 7 اختراع در اين خصوص ثبت شد و از نظر ما كار تكميل شد.
* فارس: بعد توقف اين طرح چه اقداماتي براي ساخت هواپيماي استراتژيك خورشيدي ارتفاع بالا انجام شد؟
- طيبي: بعد از اين مرحله پروژهاي تحت عنوان "هواپيماي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا " را طراحي كرديم، چون با دانشي كه بدست آورده بوديم ميتوانستيم روي اين موضوع كار كنيم. در همين زمينه قرار شد بودجه اين طرح از رياست جمهوري داده شود، طرح در هيات دولت تصويب و به برنامه و بودجه ارسال شد كه اين سازمان اعلام كرد كه طرح داراي يك مغايرتي است و نميتوانند بودجه آن را پرداخت كنند، در حالي كه در اخبار مربوط به آن اعلام شد كه طرح هواپيماي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا با 250 ميليون بودجه تصويب شده است و اخبار آن هم در رسانهها منتشر شد.
* فارس: اين مسئله مربوط به سال 85 است؟
- طيبي: بله، اما عملا اين بودجه هيچ وقت پرداخت نشد و بعد از آن هم اعلام كردند كه اين مسئله فقط به همان سال 85 اختصاص داشته است.
* فارس: اين بودجه مصوب قرار بود از بودجه وزارت علوم اختصاص پيدا كند؟
- طيبي: نه، اين از بودجه سال 85 رياست جمهوري بوده و بعدا اعلام كردند كه فقط به سال 85 اختصاص داشته است اما چون تصويبنامه رياست جمهوري داراي يك مغايرتي بود، اين پول هيچ وقت پرداخت نشد و فقط در مورد آن تبليغ شد.
* فارس: در اين شرايط ادامه پروژه به كجا انجاميد؟
- طيبي: خود ما آمديم روي يك مدلي از اين هواپيماي خورشيدي كار كرديم كه تست اوليه آن را با موفقيت انجام داديم، در اين مدل كوچك، يك هواپيما با طول بال 3 متر تا ارتفاع 200-300 متري پرواز كرد و بعد باموفقيت فرود آمد. از نظر ما اين كار انجام شد و ميخواستيم با بودجه 250 ميليون به ارتفاع 3هزار پا برسيم، اما اين پول هرگز اختصاص پيدا نكرد و اين كار باقي ماند و اكنون نيز به دنبال منابع هستيم تا اين طرح استراتژيك را به سرانجام برسانيم.
* فارس: ادامه پيگيري و انجام اين پروژه به كجا رسيد؟
- طيبي: براي انجام مراحل بعدي بايد بودجه لازم براي آن اختصاص پيدا كند كه بتوانيم به 20 هزار پا و در مرحله بعد تا 60-70 هزار پا ارتفاع پرواز كنيم، چون به صورت يك مرحلهاي نميتوان به تكنولوژي مرحله بالا دست پيدا كرد، اما اين پروژه نيز مانند پروژه هواپيماي نيروي انساني به دليل كمبود بودجه متوقف شد.در هر صورت بحث بدست آوردن دانش در اين طرح انجام شد و بچهها خيلي زحمت كشيدند، اين دانشجويان كه جواناني جوياي نام بودند دوست داشتند به مرحلهاي برسند كه اعلام كنند در دنيا دومين كشوري هستيم كه به اين تكنولوژي دست پيدا كردهايم.
* فارس: اولين كشوري كه به اين تكنولوژي دست پيدا كرده آمريكا بود؟
- طيبي: بله، آمريكا و دانشگاه MIT بود، در ايران هم بچههاي دانشگاه شريف و دانشگاه اميركبير دنبال اين پروژه بودند كه در نهايت در جهاد دانشگاهي كار خود را ادامه دادند، منتها به دليل كمبود بودجه كار متوقف شد، ولي به نظر بنده دانش اين تكنولوژي را بدست آوردهايم و كلا در زمينه ساخت هواپيماي بدون سرنشين دانش خوبي بدست آمده است و دنبال اين هستيم كه اين پروژه را در قالب قراردادهاي جديد دنبال كنيم.
* فارس: در صورتي كه بودجه اين پروژه تامين شود چه مدتي طول ميكشد كه پروژه به پايان برسد؟
- طيبي: در اين زمينه بنده اطلاعي ندارم، مدير اين پروژه ميتواند در اين زمينه اطلاعات لازم را ارائه كند.
* فارس: آقاي دكتر! در اين زمينه تنها جهاد دانشگاهي فعاليت ميكرد؟
- طيبي: در زمينه هواپيماي خورشيدي فكر نميكنم نهاد ديگري فعاليت كرده باشد، هر چند كه برخي از سازمانهاي وابسته به صنايع دفاعي در اين خصوص فعاليتهايي انجام دادهاند اما جهاد دانشگاهي به عنوان يك نهاد علمي علاقمند بود كه در اين زمينه فعاليت كند و هنوز هم علاقهمند هستيم.
* فارس: يعني اكنون فقط در انتظار تامين بودجه اين طرح هستيد؟
- طيبي: بله، براي پيشبرد طرح منتظر بودجه هستيم.
* فارس: اكنون در جهان فقط آمريكا هواپيماهاي ارتفاع بالا دارد؟
- طيبي: اين هواپيماها، ورژنهاي متفاوتي دارد.
* فارس: نمونههايي كه با انرژي خورشيدي پرواز كند.
- طيبي: بله، آمريكا به نظرم تا 70 هزار پا هم پرواز كرده است ولي مشكل به موضوع مداومت پروازي برميگردد، يعني هواپيما بايد بتواند 6-7 ماه در آسمان باقي بماند و مانند ماهواره فعاليت كند كه اين موضوع به پيل سوختي و تكنولوژي باطريها برميگردد چون اين هواپيماها انرژي خورشيد را دريافت ميكنند و بايد آن را در جايي ذخيره كنند كه تكنولوژي فعلي باطريها در اين زمينه مشكلساز شده است، يعني اگر از باطري موجود استفاده كنند، هواپيما سنگين شده و به زمين مينشيند.
* فارس: در پروژه داخلي براي رفع اين مشكل طرحي انديشيده شده بود؟
- طيبي: نه، نميشود چند تكنولوژي را همزمان با هم پيش برد، رفع مشكل پيل سوختي را در ايران چند مركز دنبال ميكنند و اميدواريم كه مشكل آن حل شود. اكنون هواپيماهايي در ارتفاع 70-80 هزار پا فعال هستند كه با موتور جت پرواز ميكنند، منتها هواپيماهاي بسيار سنگين و گراني هستند، در حالي كه در پروژه هواپيماهاي خورشيدي ميخواستيم يك پروژه ارزان قيمت توليد كنيم.
* فارس: در مجموعه قابليتها و برتريهاي نمونه داخلي نسبت به نمونه خارجي چه بود؟
- طيبي: ما در اين زمينه به دنبال برتري نبوديم بلكه فقط به دنبال تكنولوژي بوديم. چون اگر به همان چيزي كه غرب دست پيدا كرده ميرسيديم، موفقيت بزرگي بدست آورده بوديم، چون در اين مرحله دستيابي به تكنولوژي استراتژيكي كه تنها در دست آنها است و به هيچ وجه آن را به ديگران هم نميدهند بسيار حائز اهميت است و در مراحل بعد هم بايد بدنبال برتريها بود.
* فارس: با توجه به تجربياتي كه موجود بود ما به برخي از مشكلات مانند بحث تامين انرژي آگاهي داشتيم...
- طيبي:اين موضوع را ميدانستيم و به هر حال بسياري از ديگر كشورها هم اين موضوع را ميدانند و همه نيز روي آن كار ميكنند، جوانان پرشور ما هم اين كار را شروع كردند.
* فارس: آقاي دكتر! اگر ممكن است به كاربردهاي اين هواپيماهاي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا هم اشاره كنيد.
- طيبي:اين هواپيما كاربردهاي بسيار متنوعي دارد، در مجموع هواپيماهاي بدون سرنشين خورشيدي كاربردهاي زيادي دارد، كاربردهاي مخابراتي، علوم كشاورزي، دانش هواشناسي،نظامي و... استفادههاي متنوعي هستند كه از اين هواپيماها ميشود. به هر حال با توجه به زيرساختهايي كه تاكنون ايجاد شده است تامين بودجه اين طرح ميتواند به پيشرفت و اقتدار كشور كمك شاياني كند و در اين شرايط حيف است كه اين دانش در اين مرحله متوقف بماند.
* فارس: با توجه به تمام اين مزيتهايي كه اشاره كرديد آيا جهاد دانشگاهي پيگير تامين بودجه اين طرح است؟
- طيبي: بله، از طريق معاونت علمي-فناوري اخيرا جلسهاي با خانم سلطانخواه داشتيم كه قرار شد چند طرح ويژه را ارائه كنيم كه قصد ما اين است كه پروژه ساخت هواپيماي خورشيدي استراتژيك ارتفاع بالا هم يكي از آن طرحهاي ويژه باشد. اما در هر حال با توجه به شرايط ويژه كشور، عموما بودجه را به مسائلي اختصاص ميدهند كه اكنون مورد نياز باشد، اكنون صنايع دفاعي كشور نيز با مشكل منابع مواجه هستند ولي به هر حال به دنبال اين هستيم كه منابع لازم براي اين طرح را تامين كنيم.
* فارس: در بودجه سال آينده به اين موضوع پرداخته شده است؟
- طيبي: نه، انشاءالله... معاونت علمي-فناوري بتواند امسال بعد از پذيرش طرحهاي ويژه جهاد دانشگاهي، بخشي از بودجه را اختصاص دهد و بخشي از آن نيز به سال بعد موكول شود، معاونت علمي-فناوري هم اسرار دارد كه طرح به صورت درازمدت ارائه شود تا در طول چند سال بودجه آن تامين شود و نهايتا هم با موفق اجرا شدن مراحل اوليه ادامه تامين بودجه به دولت واگذار شود.
* فارس: آقاي دكتر! اگر نكتهاي براي تكميل اين بحث باقي مانده است، بفرمائيد...
- طيبي: تيم خوبي در حوزه هوا فضا در جهاددانشگاهي شكل گرفته،اميدواريم با تامين بودجه مناسب شاهد فعاليت هاي بسيار ارزشمند در اين حوزه باشيم.
* فارس: با توجه به تاكيد جهاد دانشگاهي بر مباحث علمي، لطفا در خصوص توسعه مراكز رويان كه از سوي جهاد دانشگاهي پيگيري ميشد هم توضيحاتي ارائه كنيد. اين مسئله اكنون در چه مرحلهاي قرار دارد؟
- طيبي: توسعه مراكز رويان را هم به دليل مشكلات مالي و هم اينكه منطقه موردنظر كه بايد توانمندي نيروي انساني اين كار را داشته باشد، متوقف شده است. البته اصفهان داراي ويژگيهاي خاصي است كه در آن منطقه اين كار ادامه دارد، ولي ما براي ساير مناطق به تصميم مشخصي نرسيدهايم، ضمن اينكه بودجه مناسب را هم در اختيار نداريم و براي كارهايي كه در تهران نيز انجام ميدهيم با كمبود بودجه مواجهيم. در زمينه سلولهاي بنيادي موفقيتهايي كه به دست آمده دريچههاي زيادي را براي كارها&#